Toprağa Üst Katman Seçimi ve Yararları

Bahçede toprağın üstü çıplak kaldığında iki şey hızla olur: su buharlaşır, üst katman kabuk bağlar. Mulç üst katman malzeme seçimi tam bu noktada devreye girer. Ama hangi malzemeyi seçeceğiniz, bahçenizin ne tür bir sorunu olduğuna bağlı. Aşağıda karar verirken aklınıza gelecek soruları sırayla ele alıyoruz.

Mulç tam olarak ne yapar?

Mulç, toprağın üzerine serilen koruyucu bir örtüdür. Dört temel işi vardır:

• Nemi tutar. Güneş doğrudan toprağa vurmadığı için buharlaşma belirgin şekilde yavaşlar; sulama aralarınız açılır.
• Sıcaklığı dengeler. Yazın kökleri serin, kışın ise ani soğuklara karşı ılık tutar. Toprak sıcaklığındaki ani sıçramalar kök tüylerini yorar.
• Yabani otu baskılar. Işık görmeyen tohum çimlenmez. Çimlenenler de gevşek katmanda kolayca sökülür.
• Toprak yapısını korur. Yağmur damlası doğrudan toprağa çarpmadığı için kabuklaşma ve erozyon azalır.

Mulç ile kompost aynı şey mi?

Değil, ama karıştırılıyor. Kompost besin sağlar ve toprağa karıştırılır; mulç ise üstte kalır ve fiziksel koruma yapar. Evde kompost yapıyorsanız, olgunlaşmış komposttan ince bir tabaka serip üzerine odun yongası çekmek ikisini birleştiren pratik bir yöntem. Ama sadece kompost mulç olarak kullanılırsa çabuk kurur ve içine yabani ot yerleşir.

Hangi seçenekler var, aralarındaki fark ne?

Ev bahçesinde en çok tartışılan üç malzeme: odun yongası, yaprak (yaprak çürüğü / doğranmış yaprak) ve taş/çakıl. Karşılaştırma:

Odun yongası kimin işine yarar?

Kalıcı dikimlerin olduğu yerler için en dengeli seçim. Ağaç, gül, çalı ve çok yıllık bitkilerin dibinde yıllarca durur, yavaş yavaş çürürken toprağa organik madde bırakır. Gövdeye değdirmemek şartıyla 5-7 cm kalınlık yeterli. Çok taze ve reçineli yonga, çürürken yüzeydeki azotu geçici olarak bağlayabilir; bu yüzden sebze yatağının içine karıştırmak yerine üstte bırakmak daha akıllıca.

Yaprak mulç neden bu kadar çok öneriliyor?

Çünkü bedava, yerelden geliyor ve toprak canlılığını en hızlı artıran malzeme. Sonbaharda topladığınız yaprakları çim biçme makinesinden geçirip doğradığınızda daha kolay ve uçmadan yerinde kalır. Sebze yatakları, çilek sıraları ve mevsimlik çiçekler için ideal. Dezavantajı: bütün ve ıslak yapraklar yapışıp geçirimsiz bir tabaka oluşturabilir, bu da suyun köke ulaşmasını engeller. Doğramak bu riski büyük ölçüde bitirir. Ceviz gibi bazı yaprakların çevresindeki bitkileri baskılayabileceğini de unutmayın; bunları önce kompostta bekletmek daha güvenli.

Taş mulç ne zaman doğru karar?

Taş, "bir kez yap, bir daha uğraşma" isteyen alanlar için. Patikalar, çatı suyunun düştüğü saçak altı, kaktüs-sukulent köşeleri ve akdeniz tipi kuraklığa dayanıklı bitkiler için uygundur. Ama toprağa hiçbir besin katmaz ve gündüz depoladığı ısıyı geceye taşır; sıcak iklimde nemli toprak isteyen bitkilerin dibine döşenmiş çakıl, kökleri stres altında bırakır. Bir de geri dönüşü zordur: yıllar sonra o alanı sebze yatağı yapmak isterseniz taşları tek tek ayıklamak gerekir.

Kalınlık ne kadar olmalı, nereye kadar serilir?

1. Önce yabani otları kökten temizleyin; mulç var olan otu öldürmez, sadece yenisini engeller.
2. Toprağı iyice sulayın. Kuru toprağın üstüne serilen mulç, kuruluğu içeride kilitler.
3. İnce malzemede 3-5 cm, kaba yongada 5-8 cm yeterli. Fazlası havalanmayı bozar.
4. Gövde ve kök boğazına 5-10 cm boşluk bırakın. Gövdeye yığılan mulç çürümeyi ve gövde hastalıklarını davet eder.
5. Organik mulçlar inceldiğinde üzerine ekleme yapın; tamamen sıyırmak gerekmez.

Mulç zararlı çeker mi?

Kalın ve sürekli nemli organik katman, salyangoz ve sümüklüböcek için barınak olabilir. Bu bir sebeple mulçtan vazgeçmeyi gerektirmez; katmanı gereğinden kalın yapmamak, sulamayı sabaha almak ve yatak kenarlarını düzenli kontrol etmek çoğu problemi çözer. Bahçe hastalıklarına karşı korunmada zaten en etkili adım, yaprakların üzerine su sıçratmamaktır ve mulç tam olar